Lord Krishna's teaching on compassion, humility and forgiveness - Bhagavad Gita 12.13

ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯವಾದ ಭಕ್ತಿಯೋಗದ ಹದಿಮೂರನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ವಿವರಿಸುವ ಆದರ್ಶ ಭಕ್ತನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆ, ಸ್ನೇಹಭಾವ, ಅಹಂಕಾರರಹಿತ ಜೀವನ, ಸಮಚಿತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾಗುಣಗಳು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.

ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥ: ಯಾವ ಜೀವಿಯನ್ನೂ ದ್ವೇಷಿಸದೆ, ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುವ, ಮಮಕಾರ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೊರೆದು, ಸುಖದುಃಖಗಳನ್ನು ಸಮಾನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಕ್ಷಮಾಶೀಲನಾಗಿರುವ ಭಕ್ತನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅದ್ವೇಷ್ಟಾ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೂ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಹೊಂದದಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮೈತ್ರಃ ಮತ್ತು ಕರುಣಃ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದು ಈ ಉಪದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ನಿರ್ಮಮಃ ಮತ್ತು ನಿರಹಂಕಾರಃ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಅತಿಯಾದ ಸ್ವಾಮಿತ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ದೊರೆತಾಗ ಅಹಂಕಾರಪಡದೆ, ಇತರರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿನಯದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

ಸಮದುಃಖಸುಖಃ ಎಂಬ ಪದವು ಸುಖ ಮತ್ತು ದುಃಖದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿವೇಕದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷಮೀ ಎಂಬ ಪದವು ಕ್ಷಮಾಗುಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರರ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನೋವನ್ನು ವಿವೇಕದಿಂದ ಎದುರಿಸಿ, ಅನಗತ್ಯ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಬದುಕುವುದು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪೂಜೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ನಮ್ಮ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಗುರುವಾರದ ಈ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸೋಣ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆ, ವಿನಯ, ಸಮಚಿತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾಗುಣಗಳು ಬೆಳೆಯಲಿ. ನಮ್ಮ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು ಇತರರ ಒಳಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿ. ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ!