Hanuman's tearful devotion wherever Lord Rama is praised - Maruti Stotram

ಯತ್ರ ಯತ್ರ ರಘುನಾಥಕೀರ್ತನಂ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹನುಮಂತನ ಸ್ತುತಿಯು ಶ್ರೀರಾಮನ ಮೇಲಿನ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀರಾಮನ ನಾಮಸಂಕೀರ್ತನೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ಹನುಮಂತನು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಉಪಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥ: ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಕೀರ್ತನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹನುಮಂತನು ತಲೆಬಾಗಿ ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀರಾಮನ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಆನಂದಬಾಷ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ. ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಆ ಮಾರುತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ಎಂಬುದು ಶ್ಲೋಕದ ಭಾವಾರ್ಥವಾಗಿದೆ.

ಯತ್ರ ಯತ್ರ ರಘುನಾಥಕೀರ್ತನಂ ಎಂಬ ಸಾಲು ಶ್ರೀರಾಮನ ಕೀರ್ತನೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತತ್ರ ತತ್ರ ಕೃತಮಸ್ತಕಾಂಜಲಿಮ್ ಎಂಬ ಸಾಲು ಹನುಮಂತನು ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿ ಕೈಮುಗಿದು ನಿಲ್ಲುವ ಭಕ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಾಷ್ಪವಾರಿಪರಿಪೂರ್ಣಲೋಚನಂ ಎಂಬ ಪದವು ಹನುಮಂತನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಭಕ್ತಿಯ ಆನಂದಬಾಷ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ರೀರಾಮನ ಮೇಲಿನ ಅವನ ಪ್ರೀತಿ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರುತಿಂ ನಮತ ರಾಕ್ಷಸಾಂತಕಮ್ ಎಂಬ ಸಾಲು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಮಾರುತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಹನುಮಂತನು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಶ್ರೀರಾಮನ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಯಶೀಲನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿನಯ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಜೀವನಪಾಠವನ್ನು ಹನುಮಂತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಶ್ರೀರಾಮನ ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ಕೇಳುವಾಗ ಹನುಮಂತನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಆನಂದಬಾಷ್ಪವು ಅವನ ಹೃದಯದ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿಯು ಕೇವಲ ಮಾತು ಅಥವಾ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಶನಿವಾರದ ಈ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪರಮಭಕ್ತನಾದ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸೋಣ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಪ್ರೀತಿ, ವಿನಯ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆ ಬೆಳೆಯಲಿ. ಶ್ರೀರಾಮನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಭಾವ ನೆಲೆಸಲಿ. ಜೈ ಶ್ರೀರಾಮ್! ಜೈ ಹನುಮಾನ್!